ميرزا فضل الله شيرازى ( خاورى )

1163

تاريخ ذو القرنين ( فارسى )

وجود آمد . محمد صادق خان ولد ارشدش كه صهر خاقان مغفور و حاكم ولايت سنقر و سرتيپ لشكر الوار ولايت مزبور بود ، قبل از وفات پدر وفات يافت و رستم خان نام نيز پس از آن در عقب برادر شتافت . اكنون محمد باقر خان و محمد رحيم خان از وى در روزگار به يادگارند و بر مسند جلالت ، زينت عرصهء روزگارى . تاريخ وفات خان مزبور از كلك مؤلّف تراويد و يادگار را درين صحيفه ثبت گرديد . لمؤلفه : افسوس كه شد امير ايران مفقود * آن ابن عمّ خسرو دوران مفقود چون مهر على خان ز جهان شد تاريخ * شد آه بود مهر على خان مفقود « 1 » دويم : محمد حسين خان كه از بدايت تا نهايت در دار الملك آذربايجان در حضرت وليعهد آسمان‌مهد به سر برده و در آن سركار ، كامرانىها كرده است . مرد خوش‌مشرب پرمزاح آرميده‌اى است و با كمال فروتنى از مسند جلالت پا كشيده . با عموم خلق به طريق صحبت و رفاقت سلوك نمايد و در هيچ احوال لب به دعوى امارت نگشايد . اولاد ذكورش منحصر به جوانى است مهدى خان نام كه توسن ملاحت و نيكويى در زير رانش رام . فقرهء چهارم در ذكر احوال و اوضاع مرحوم حاجى مصطفى قلى خان عمّ صاحبقران عالميان بدان‌كه معزىاليه برادر صلبى و بطنى مرحوم مرتضى قلى خان بود و در مراحل رشادت و شجاعت و ضرب دست و بازو و قوهء شهامت و نيرو ، در روزگار خويش يكتا مىنمود . اكثر اوقات گور [ خر ] ان صحرا را در هنگام تاخت به يك ضرب شمشير دو نيمه كردى و پيكان خارا شكاف [ 628 ] خويش را از ظروف آهن و مس به در بردى . در اوقاتى كه برادر بزرگوارش از سلطان شهيد گريخت و به دامان دولت روسيه آويخت ، مشار اليه

--> ( 1 ) . در تذكره خاورى موجود نيست .